Ας ξεκινήσουμε με μια ειλικρινή ερώτηση.
Έχεις πει ποτέ κάτι από τα παρακάτω;
- «Πώς γίνεται να γνωρίζω πάντα τον ίδιο τύπο ανθρώπου;»
- «Στην αρχή φαίνονται διαφορετικοί, αλλά μετά γίνεται πάλι το ίδιο έργο.»
- «Μάλλον εγώ φταίω… κάτι δεν πάει καλά με το ραντάρ μου.»
Αν ναι, συγχαρητήρια. Είσαι άνθρωπος.
Και επίσης καλωσήρθες στο πιο γνωστό ψυχολογικό σίριαλ:
“Τα ίδια λάθη, νέος πρωταγωνιστής”.
Το μυαλό αγαπά το οικείο, ακόμα κι αν είναι προβληματικό
Ο εγκέφαλος έχει μια περίεργη συνήθεια.
Δεν ψάχνει πάντα το καλύτερο. Ψάχνει το οικείο.
Με άλλα λόγια, προτιμά κάτι που του είναι γνωστό, ακόμα κι αν δεν είναι υγιές.
Είναι σαν να μπαίνεις σε ένα εστιατόριο, να τρως κάτι που δεν σου άρεσε ιδιαίτερα… και την επόμενη φορά να παραγγέλνεις πάλι το ίδιο.
Γιατί;
Γιατί το ξέρεις.
Κάπως έτσι λειτουργούν και πολλές σχέσεις.
Το “ραντάρ σχέσεων” μας
Ο καθένας μας έχει ένα εσωτερικό «ραντάρ» που μας κάνει να νιώθουμε έλξη προς συγκεκριμένους ανθρώπους.
Το θέμα είναι ότι αυτό το ραντάρ συχνά έχει ρυθμιστεί πολύ νωρίς στη ζωή μας.
Από:
- τις πρώτες σχέσεις
- το οικογενειακό περιβάλλον
- τα πρότυπα που είδαμε μεγαλώνοντας
Και έτσι μπορεί να συμβεί κάτι περίεργο:
Να γνωρίζεις κάποιον και μέσα σε λίγες ώρες να σκέφτεσαι:
«Δεν ξέρω γιατί, αλλά κάτι με τραβάει σε αυτόν τον άνθρωπο.»
Η ψυχολογία απαντά συχνά:
Ξέρεις ακριβώς γιατί. Το μυαλό σου το έχει ξαναδεί το έργο.
Οι “διαφορετικοί” άνθρωποι που τελικά μοιάζουν πολύ
Ένα από τα πιο συνηθισμένα πράγματα που λένε οι άνθρωποι είναι:
«Αυτή τη φορά είναι διαφορετικός.»
Και πράγματι μπορεί να είναι διαφορετικός. Απλώς… το μοτίβο είναι παρόμοιο.
Για παράδειγμα:
- άλλος χαρακτήρας, ίδια συναισθηματική απόσταση
- άλλη προσωπικότητα, ίδια δυσκολία δέσμευσης
- άλλη ιστορία, ίδια δυναμική σύγκρουσης
Είναι σαν να αλλάζει το εξώφυλλο του βιβλίου, αλλά η πλοκή να μοιάζει ύποπτα γνωστή.
Το πιο αστείο (και λίγο τραγικό) κομμάτι
Πολλές φορές οι άνθρωποι αναγνωρίζουν το μοτίβο πολύ νωρίς.
Σκέψεις όπως:
- «Κάτι δεν μου κολλάει.»
- «Μήπως πάω πάλι προς το ίδιο σενάριο;»
Αλλά το συναίσθημα λέει:
«Έλα μωρέ, αυτή τη φορά θα είναι αλλιώς.»
Ο εγκέφαλος βλέπει κόκκινες σημαίες. Η καρδιά βλέπει… διακοσμητικά.
Καν’το αλλιώς
Το ότι επαναλαμβάνονται κάποια μοτίβα δεν σημαίνει ότι είναι μόνιμα.
Το πρώτο βήμα για να αλλάξουν είναι να αρχίσουμε να τα βλέπουμε.
Όταν κάποιος αρχίζει να αναγνωρίζει:
- γιατί τον ελκύουν συγκεκριμένοι άνθρωποι
- πώς δημιουργούνται συγκεκριμένες δυναμικές
- ποια συναισθήματα ενεργοποιούνται μέσα του
τότε κάτι σημαντικό συμβαίνει.
Το μοτίβο παύει να είναι ασυνείδητο.
Και όταν κάτι γίνεται συνειδητό, μπορεί και να αλλάξει.
Η μικρή αλήθεια των σχέσεων
Οι σχέσεις δεν είναι μόνο θέμα τύχης. Είναι και θέμα μοτίβων, εμπειριών και τρόπου που έχουμε μάθει να σχετιζόμαστε. Η κατανόηση αυτών των μοτίβων δεν είναι κατηγορία προς τον εαυτό μας.
Είναι απλώς ένας τρόπος να αποκτήσουμε λίγο περισσότερο έλεγχο σε μια από τις πιο σημαντικές πλευρές της ζωής μας.
Και μερικές φορές, μια συζήτηση που ρίχνει φως σε αυτά τα μοτίβα μπορεί να κάνει τις επόμενες επιλογές μας… πολύ διαφορετικές.