Τι σημαίνει να στέκεται μια γυναίκα μέσα στην απόφαση, στο σώμα της και στον εαυτό της
Η απόφαση για άμβλωση είναι από τις πιο σύνθετες και φορτισμένες αποφάσεις που μπορεί να κληθεί να πάρει μια γυναίκα. Δεν αφορά μόνο ένα ιατρικό γεγονός· αφορά την ταυτότητα, το σώμα, τις σχέσεις, το μέλλον, αλλά και βαθιές εσωτερικές αξίες. Παρ’ όλα αυτά, συχνά η ψυχική διάσταση της απόφασης παραμένει αόρατη, τόσο για το περιβάλλον όσο και για την ίδια τη γυναίκα.
Η απόφαση και το «έξω»
Πολλές γυναίκες, στη διαδικασία της απόφασης, προσανατολίζονται κυρίως προς τα «έξω»:
- τι θα πουν οι άλλοι,
- τι επιτρέπει η συγκυρία,
- τι αντέχει η σχέση,
- τι θεωρείται «λογικό» ή «πρακτικό».
Αυτοί οι παράγοντες είναι υπαρκτοί και σημαντικοί. Όμως, όταν η εσωτερική φωνή μένει πίσω, η απόφαση, όποια κι αν είναι, μπορεί να αφήσει ένα ψυχικό υπόλειμμα: ενοχή, πένθος, αμφιβολία, αποσύνδεση από το σώμα.
Η ψυχική δυσκολία δεν σημαίνει ότι η απόφαση ήταν «λάθος». Σημαίνει ότι ήταν βαριά.
Το σώμα δεν ξεχνά
Ακόμη κι όταν η άμβλωση βιώνεται ως αναγκαία ή σωστή επιλογή, το σώμα έχει τη δική του μνήμη. Οι ορμονικές αλλαγές, η σωματική εμπειρία, αλλά και το συμβολικό φορτίο της εγκυμοσύνης αφήνουν ίχνη.
Όταν μια γυναίκα δεν τιμά αυτό που πέρασε το σώμα της, δηλαδή όταν δεν αναγνωρίζει ότι «κάτι σημαντικό συνέβη εδώ», μπορεί να εμφανιστούν:
- άγχος ή καταθλιπτικά συμπτώματα,
- συναισθηματικό μούδιασμα,
- έντονη αυτοκριτική,
- δυσκολία στη σχέση με το σώμα ή τη σεξουαλικότητα.
Η φροντίδα της ψυχικής υγείας ξεκινά από την αναγνώριση: αυτό που έζησα είχε βάρος και αξίζει χώρο.
Η ενοχή που συχνά μένει
Η ενοχή μετά από άμβλωση είναι συχνή, ακόμη και σε γυναίκες που υπερασπίζονται συνειδητά την επιλογή τους. Η ενοχή δεν είναι απόδειξη ενοχής· είναι συχνά έκφραση:
- πένθους για μια πιθανότητα που έκλεισε,
- σύγκρουσης αξιών,
- κοινωνικών και πολιτισμικών μηνυμάτων που έχουν εσωτερικευτεί.
Όταν η ενοχή αποσιωπάται ή «λογικοποιείται» βιαστικά, δεν εξαφανίζεται, απλώς μεταμφιέζεται.
Πώς μπορείς να βοηθήσεις τον εαυτό σου ως γυναίκα
Μετά από μια τέτοια απόφαση, η ψυχική φροντίδα δεν είναι πολυτέλεια. Είναι συνέχεια της πράξης ευθύνης.
Μερικοί δρόμοι αυτοφροντίδας:
- Δώσε όνομα στην εμπειρία: μίλα για αυτήν, σε ασφαλές πλαίσιο, χωρίς να χρειάζεται να απολογηθείς.
- Επίτρεψε το πένθος, αν υπάρχει — ακόμη κι αν η απόφαση ήταν σωστή.
- Επανασυνδέσου με το σώμα: ήπια σωματική φροντίδα, επαφή, ξεκούραση, όχι τιμωρία.
- Απόφυγε τη σύγκριση: καμία εμπειρία δεν είναι «πιο σωστή» από μια άλλη.
- Ζήτησε επαγγελματική στήριξη, αν τα συναισθήματα επιμένουν ή βαραίνουν.
Η ψυχοθεραπεία, όταν προσφέρεται χωρίς ιδεολογικό φίλτρο, μπορεί να λειτουργήσει ως χώρος αποκατάστασης της σχέσης με τον εαυτό.
Ο ρόλος του συστήματος γύρω της
Το περιβάλλον απο το σύντροφο, την οικογένεια, τους φίλους, τους επαγγελματίες υγείας, είναι αυτοί που παίζουν καθοριστικό ρόλο.
Τι πραγματικά βοηθά:
- Σεβασμός στη σιωπή ή στον λόγο, όπως τον ορίζει η ίδια η γυναίκα.
- Απουσία κρίσης. Ούτε υπέρ, ούτε κατά.
- Αναγνώριση της δυσκολίας, χωρίς δραματοποίηση αλλά και χωρίς υποτίμηση.
- Πρόσβαση σε ψυχολογική υποστήριξη ως μέρος της συνολικής φροντίδας και όχι ως «εξαίρεση».
Ένα σύστημα που στηρίζει δεν βιάζεται να «κλείσει» το θέμα. Αντέχει να μείνει λίγο μαζί του.
Κάν’το αλλιώς
Η άμβλωση δεν είναι μόνο απόφαση στιγμής· είναι εμπειρία που χρειάζεται ψυχική συνέχεια. Όταν μια γυναίκα τιμά τον εαυτό της, όχι μόνο για το τι επέλεξε, αλλά για το βάρος του να επιλέξει δημιουργεί τις προϋποθέσεις για ίαση, συμφιλίωση και αυτοσεβασμό.
Η ψυχική υγεία δεν ζητά δικαιολογία. Ζητά χώρο.