Ένα άρθρο για το διαγενεακό τραύμα στις σχέσεις

Τα ζευγάρια μαζί ως συνεργάτες

Αν κοιτάξουμε την ανθρώπινη ιστορία με λίγη απόσταση (και λίγη ψυχραιμία), θα δούμε κάτι ενδιαφέρον: οι άντρες και οι γυναίκες δεν ξεκίνησαν ως αντίπαλοι.

Ξεκίνησαν ως συνεργάτες και για πάρα πολύ καιρό, αυτό δούλεψε μια χαρά.

Σήμερα όμως, συχνά συναντώ ζευγάρια στο γραφείο μου τα οποία φαίρονται σαν να πρέπει να αποδείξουν ποιος αδικήθηκε περισσότερο.
Και κάπου εκεί χάνεται το νόημα.

Αυτό το άρθρο δεν γράφεται για να πάρει θέση υπέρ του ενός ή του άλλου φύλου.
Γράφεται για να καταλάβουμε τι κουβαλάμε — και γιατί δεν φταίμε ακριβώς εμείς.

Όταν οι ρόλοι είχαν ισορροπία (και δεν χρειαζόταν debate)

Για το μεγαλύτερο μέρος της ανθρώπινης ιστορίας:

  • δεν υπήρχε πατριαρχία όπως την γνωρίζουμε εμείς, σήμερα
  • δεν υπήρχε φεμινισμός
  • δεν υπήρχε debate στα social

Υπήρχε ανάγκη επιβίωσης.

Οι ρόλοι ήταν διαφορετικοί, αλλά όχι ιεραρχημένοι:

  • η γυναίκα συνδεόταν με τη ζωή, τη φροντίδα, τη συνοχή
  • ο άντρας με την προστασία, την εξερεύνηση, το έξω

Κανείς δεν ήταν «πάνω».
Κανείς δεν ήταν «πίσω».

Ήταν μια ισορροπία που βασιζόταν όχι στην εξουσία, αλλά στη χρησιμότητα για το σύνολο.

Η μεγάλη ανατροπή (όχι, δεν έγινε από κακία)

Η ρήξη δεν ξεκινά επειδή οι άντρες «θέλησαν να κυριαρχήσουν».
Ξεκινά όταν η ανθρωπότητα:

  • εγκαθίσταται μόνιμα
  • αποκτά ιδιοκτησία
  • συσσωρεύει πλεόνασμα
  • αρχίζει να σκέφτεται την κληρονομικότητα

Και τότε μπαίνει στο τραπέζι ένα κρίσιμο ερώτημα:

«Σε ποιον ανήκει τι;»

Για να εξασφαλιστεί η συνέχεια:

  • το σώμα της γυναίκας αρχίζει να ελέγχεται
  • ο άντρας φορτώνεται την ευθύνη της προστασίας, της ισχύος και της επιβίωσης
  • οι ρόλοι σκληραίνουν

Κάπου εδώ χάνεται η ισορροπία και γεννιέται η ιεραρχία.

Το γυναικείο τραύμα (όχι αυτό που νομίζουμε μόνο)

Διαγενεακά, πολλές γυναίκες κουβαλούν:

  • φόβο απώλειας ασφάλειας
  • εξάρτηση
  • ενοχή όταν διεκδικούν
  • υπερευθύνη για όλους

Γι’ αυτό και σήμερα:

  • κουράζονται εύκολα
  • θυμώνουν χωρίς πάντα να ξέρουν γιατί
  • νιώθουν ότι πρέπει να «κρατάνε» τα πάντα

Όχι επειδή δεν μπορούν να χαλαρώσουν. Αλλά επειδή για γενιές δεν επιτρεπόταν.

Το ανδρικό τραύμα (αυτό που σπάνια λέγεται)

Και οι άντρες όμως κουβαλούν το δικό τους φορτίο:

  • απαγόρευση αδυναμίας
  • αξία = απόδοση
  • μοναξιά στην ευθύνη
  • φόβο αποτυχίας

Πολλοί άντρες σήμερα:

  • δυσκολεύονται να μιλήσουν
  • αποσύρονται συναισθηματικά
  • νιώθουν ότι αν δεν «κρατούν», καταρρέουν

Όχι επειδή δεν θέλουν να συνδεθούν.
Αλλά επειδή έμαθαν ότι δεν επιτρέπεται να λυγίσουν.

Πώς γεννήθηκε η σύγκρουση (και γιατί δεν είναι προσωπική)

Όταν:

  • μια γυναίκα αρχίζει να διεκδικεί μετά από αιώνες στέρησης
    και
  • ένας άντρας φοβάται ότι χάνει τον μοναδικό ρόλο που του έδινε αξία

τότε η συνάντηση γίνεται εύκολα σύγκρουση.

Όχι επειδή ο ένας φταίει. Αλλά επειδή και οι δύο κουβαλούν παλιά βάρη.

Η αντιπαλότητα των φύλων δεν είναι εξέλιξη. Είναι σύμπτωμα τραύματος που δεν έχει ακόμα μεταβολιστεί.

Η ισορροπία δεν έρχεται με ανταλλαγή κατηγοριών

Η λύση δεν είναι:

  • να αποδειχθεί ποιος πόνεσε περισσότερο
  • να αντιστραφούν οι ρόλοι
  • να ακυρωθεί το άλλο φύλο

Η λύση είναι να επιστρέψουμε σε κάτι πιο ώριμο:

  • γυναίκες που μπορούν να είναι δυνατές και να ακουμπάνε
  • άντρες που μπορούν να είναι σταθεροί και ευάλωτοι

Όχι ως ρόλοι φύλου.
Αλλά ως ανθρώπινες δυνατότητες.

Ένα διαγενεακό κλείσιμο

Όταν μια γυναίκα σταματά να κουβαλά όλους,
και ένας άντρας σταματά να αντέχει μόνος,
τότε κάτι αλλάζει βαθύτερα από τη σχέση τους.

Αλλάζουν:

  • παλιά οικογενειακά μοτίβα
  • σιωπές που πέρασαν από γενιά σε γενιά
  • παιδιά που δεν χρειάζεται πια να διαλέξουν «στρατόπεδο»

Η ισορροπία δεν είναι επιστροφή στο παρελθόν.
Είναι σχέση με μνήμη και επίγνωση.

Εύη Βασιλείου, Ψυχολόγος Msc

Leave a Reply

Discover more from Ψυχολογία & Ενέργεια

Subscribe now to keep reading and get access to the full archive.

Continue reading