Ποιος δεν θέλει το πάθος στη ζωή του. Το πάθος είναι συνυφασμένο με το λάθος και την αγωνία, σωστά; Όμως, υπάρχει ένα είδος πάθους που είναι λειτουργικό σε σωματικό, συναισθηματικό, νοητικό και ενεργειακό επίπεδο.
Υπάρχει τρόπος να τροφοδοτείσαι από το πάθος και να το περιλάβεις στη ζωή σου, με σωστό τρόπο, τόσο για εσένα, όσο και για τους άλλους.
Αρμονικό ή Εμμονικό Πάθος
Το πάθος μπορεί να είναι αρμονικό ή εμμονικό, όπως προτείνουν οι Vallerand et al. Αυτή η διάκριση αναφέρεται στο γεγονός ότι και στα δυο μοντέλα συνεπάγεται η έννοια της εκτίμησης και της αγάπη. Ωστόσο διαφέρουν στο πώς έχει ερμηνευτεί το πάθος στην ταυτότητα κάποιου.
Αρμονικό είναι το πάθος που συναντάμε όταν ενέχουμε ευέλικτα το αντικείμενο του πάθους μας, με τρόπο που είναι συμβατός με τις πτυχές του άλλου. Η ελεύθερη βούληση και η προσωπική υποστήριξη είναι ποιοτικά στοιχεία μιας τέτοιας σχέσης. Στο αρμονικό πάθος, τα άτομα διαθέτουν το έλεγχο τους και μπορούν να αποφασίσουν πώς και πότε θα τροφοδοτήσουν το πάθος τους.
Ακριβώς στον αντίποδα της έννοιας, είναι το εμμονικό πάθος. Ο τρόπος για να ενδιαφερθείς για τον άλλο ενέχει μέσα του άκαμπτη και ανεξέλεγκτη ένταση που ξεπερνά τον τρόπο που λειτουργείς γενικά. Ένα τέτοιο πάθος, ελέγχει το άτομο με το οποίο παθιάζεσαι και αυτό γιατί μέσα από την παθιασμένη σου ενασχόληση με αυτό, τροφοδοτείς την αυτοεκτίμησή σου. Μια τέτοια κατάσταση, δεν διαθέτει ροή και ευελιξία αλλά δυσφορία και υποχρέωση στον τρόπο που βιώνει τα συναισθήματα ο άλλος.
Πώς να νικήσουμε τα πάθη μας
Για να μιλήσουμε και λίγο για τους εμπνευστές όλων αυτών, ο Πλάτωνας, θεωρούσε ότι τα πάθη οδηγούν τους ανθρώπους προς τα ζωώδη ένστικτα και τη σάρκα. Στον αντίποδα των παθών, έθετε τη λογική (λόγος) η οποία οδηγούσε τον άνθρωπο προς το ανώτερο εαυτό.
Θέλω να σταθούμε λίγο και στην απεικόνιση των παθών κατά τον Αριστοτέλη, ο οποίος αναφέρει ότι οι άνθρωποι δεν πρέπει να ντρέπονται για τα πάθη τους καθώς αντανακλούν ιδιότητες του ανθρώπου οι οποίες κάνουν τον άνθρωπο, άνθρωπο. Συστήνει ωστόσο, τα πάθη να ελέγχονται από την λογική για να αποτρέπονται τα αρνητικά τους αποτελέσματα. Ο Ντεκάρ αναφέρει ότι τα πάθη είναι έντονα συναισθήματα με εγγενείς τάσεις συμπεριφοράς που θα μπορούσαν να είναι θετικές καθώς η λογική βρίσκεται στη βάση της συμπεριφοράς.
Τα πάθη θα μπορούσαν να έχουν θετικές επιπτώσεις στη ζωή του ανθρώπου, εφόσον ελέγχονται από την λογική.
Τα ψυχολογικά οφέλη των παθών
Τα πάθη είναι στόχοι σημαντικοί σε συναισθηματικό επίπεδο.
Το να έχεις πάθη δε σε σημαίνει ότι τοποθετείς τον εαυτό σου ανταγωνιστικά, αλλά ότι κάτι σε αγγίζει πνευματικά και συναισθηματικά σε τέτοιο βαθμό που σε κάνει να αισθάνεσαι πληρότητα. Το πάθος, είναι ένας τρόπος για να διατηρήσουμε την καλή ψυχική υγεία.
Το αρμονικό πάθος να συμβάλει σε ψυχολογική ευεξία και αντιλαμβανόμενη ικανοποίηση από τη ζωή. Όταν η παθιασμένη δραστηριότητα ενσωματώνεται ευέλικτα σε άλλους τομείς της ζωής, τα άτομα με αρμονικό πάθος βιώνουν θετικές καταστάσεις κατά τη διάρκεια της παθιασμένης δέσμευσης που ενισχύουν το αίσθημα νοήματος της ζωής.
Το εμμονικό πάθος έχει αρνητικά αποτελέσματα όπως, άγχος, εμμονικές σκέψεις, επιθετική συμπεριφορά όταν δεν μπορεί να αποφορτίσει την έντασή του στο αντικείμενο του πάθους του, δυσλειτουργικότητα στη διατήρηση των διαπροσωπικών σχέσεων και ρόλων του. Το εμμονικό πάθος συνοδεύεται από μια καταναγκαστική εμπλοκή, η οποία συνδέεται αρνητικά με αδυναμία και ψυχική εξάντληση.
Το πάθος είναι ανακουφιστικό σχετικά με το στρες και παρέχει μια ισορροπία στη ζωή. Ποιος δεν θα ήθελε μετά από μια δύσκολη μέρα, μια δραστηριότητα που τον ικανοποιεί; Το πάθος προσφέρει μια αίσθηση ενθουσιασμού και μια ανακουφιστική αναζήτηση για το μέλλον.
Σε βοηθάει να ξεπεράσεις μικρές προκλήσεις της καθημερινότητας δίνοντάς σου αίσθημα ικανότητας και ανθεκτικότητας, κάτι το οποίο βελτιώνει την αυτοεκτίμηση.
Το πάθος είναι μεταδοτικό.
Κοντά σε ένα παθιασμένο άτομο, μπορεί να εμπνευστείς και εσύ.
Μπορεί να δώσει σκοπό και κατεύθυνση επιδιώκοντας μακροπρόθεσμους, φιλόδοξους στόχους που ευθυγραμμίζονται με τα ενδιαφέρονται και τα ταλέντα σου. Ταυτόχρονα διαμορφώσει τις κοινωνικές αλληλεπιδράσεις καθορίζοντας με ποιους θα αναπτύξουμε φιλίες και σχέσεις με βάση τα κοινά μας ενδιαφέροντα και τις αξίες μας.
Έτσι μπορεί να μας βοηθήσει στην δημιουργία ταυτότητας και στην αναζήτηση αντίστοιχων ανθρώπων. Αυτήν την ιδιότητα, την έχει μόνο το αρμονικό πάθος. Το εμμονικό επιβάλλει μια στενή οπτική στην ίδια παθιασμένη δραστηριότητα εις βάρος της υγιούς ανάπτυξης.
Το αρμονικό πάθος είναι εφαλτήριο σε τομείς που μπορεί να επιδείξουν καινοτομίες, τέχνη και γενικά να εξυπηρετήσουν με έναν εξελικτικό τρόπο. Ο ψυχολόγος Spetzer, αναφέρει ότι οι πρώτοι άνθρωποι που επιδίωκαν τα δημιουργικά ή διανοητικά τους πάθη ήταν σε θέση να συνεισφέρουν περισσότερο στην επιβίωση και στην ανάπτυξη των κοινωνικών του ομάδων. Έτσι, το αρμονικό πάθος μπορεί να αναπτυχθεί σαν ένας προσαρμοστικός μηχανισμός που σηματοδοτεί την ικανότητα να συμβάλλει στην επίτευξη συλλογικών στόχων.
Το εμμονικό πάθος, εστιάζεται στενά μόνο σε ατομικά πάθη αντί να ωφελεί την ευρύτερη κοινωνική ομάδα και με αυτό τον τρόπο χάνει την εξελικτική και προσαρμοστική του αξία.
Πότε το πάθος είναι επικίνδυνο;
Υπάρχει κίνδυνος στο να αναζητά κάποιος συνεχόμενα νέα πάθη και αυτό διότι θα μπορούσε να δυσκολευτεί να εστιάσει στην ικανοποίηση και τη χαρά από την καθημερινότητα. Η ζωή είναι γεμάτη από διαφορετικές πηγές νοήματος και σχέσεων κάτι το οποίο δίνει αξία και μαθήματα. Το πάθος είναι σημαντικό, αρκεί να μην θυσιάζονται άλλα σημαντικά μέρη της ζωής μας.
Το πάθος στους άλλους πολιτισμούς
Αν πιστεύεις ότι το πάθος το αναζητάς μόνο εσύ, θα σου πω ότι σε όλους τους πολιτισμούς, το πάθος είναι εξίσου σημαντικό. Ακόμα και σε χώρες όπως η Κίνα και η Ιαπωνία, το αναζητούν.
Σε έρευνα με επικεφαλής τον ψυχολόγος Robert Vallerand το 2017 ανέδειξε οτι: «οι Ιάπωνες συμμετέχοντες σημείωσαν χαμηλότερη βαθμολογία στο αρμονικό πάθος σε σύγκριση με τους Καναδούς, πιθανώς ενδεικτικό της πολιτιστικής τους αποθάρρυνσης της ανοιχτής συναισθηματικής έκφρασης. Οι Κινέζοι μαθητές είχαν χαμηλότερο εμμονικό πάθος, το οποίο οι συγγραφείς εξήγησαν από τις κοινωνικές πιέσεις προς τον αυτοέλεγχο στις κολεκτιβιστικές κουλτούρες. Ως εκ τούτου, αυτό δείχνει ότι η επιδίωξη αυτοπροσδιοριζόμενων παθών και εγγενών κινήτρων θεωρείται σημαντική μεταξύ των πολιτισμών. Ωστόσο, η κουλτούρα διαμορφώνει τις κοινωνικές εκτιμήσεις για το πώς το πάθος εκφράζεται και ισορροπεί με άλλες υποχρεώσεις.»
Το πάθος αυξάνει τα ενεργειακά σου επίπεδα
Όσο περισσότερο παθιάζεσαι με κάτι, τόσο μεγαλύτερη θετικότητα θα βιώσεις. Το πάθος μπορεί να εξισορροπήσει τομείς της ζωής σου. Αν θέλεις να πετύχεις πράγματα, ο μόνος τρόπος για να το κάνεις με ευχαρίστηση είναι να εμπεριέξεις το πάθος σε αυτά. Θα σου δώσει κίνητρο και ένταση καθώς και διάθεση να ασχοληθείς, να ξεκινήσεις και θα παρατηρήσεις ακόμα και αν είσαι αναβλητικός ως άνθρωπος, ότι αυτό θα το ολοκληρώσεις.
Αν θέλεις να γεμίσεις τα χαμηλά επίπεδα ενέργειάς σου, τότε ασχολήσου με πάθος με κάτι που σε ενδιαφέρει.
Μπορεί η καθημερινότητά σου να σε απομακρύνει από τις επιθυμίες σου, ωστόσο καλό είναι να αφυπνιστείς.
- Τί σου αρέσει να κάνεις?
- Σε τί είσαι καλός?
- Ποια θέματα σου τραβάνε την προσοχή στις συζητήσεις, στην αρθογραφία κτλ
- Βάλε μουσική και ίσως αρχίσεις να κινητοποιείσαι με κάποιον «μαγικό» τρόπο
Οι ορμόνες του πάθους
Οι ορμόνες που μπορεί να σχετίζονται με το πάθος είναι μάλλον οι αντίστοιχες του ενθουσιασμού.
- Ενδορφίνες, οι ορμόνες της χαράς που σχετίζονται με αισθήματα γοητείας.
- Η νοπαμίνη, η οποία παράγεται όταν νιώθουμε ικανοποίηση με αποτέλεσμα να νιώθουμε χαρά, ενθουσιασμό και διέγερση
- Η ωοκυτοκίνη, η οποία συνδέεται με τις σχέσεις και μας βοηθά να χτίσουμε δεσμούς με τους άλλους
Άρα παθιάσου αρμονικά και απογειώσου!